Tư duy sáng tạo trong giải quyết vấn đề – Phương pháp học qua trải nghiệm

Trong giáo dục, một trong những mục tiêu khó đạt được nhất không phải là truyền đạt kiến thức, mà là tạo ra khoảnh khắc học sinh thực sự muốn suy nghĩ – không phải để tìm đáp án đúng hay làm hài lòng giáo viên, mà vì bản thân các em mong muốn được hiểu rõ vấn đề.

Tại Trường THPT Dương Văn Thì, các tiết học kỹ năng sống do Học viện METTASOUL triển khai lấy điều này làm trọng tâm: không hướng dẫn học sinh sáng tạo theo công thức có sẵn, mà kiến tạo môi trường học tập để tư duy sáng tạo được hình thành một cách tự nhiên thông qua phương pháp học qua trải nghiệm.

VÌ SAO CẦN HỌC QUA TRẢI NGHIỆM: KIẾN TẠO KHÔNG GIAN ĐỂ HỌC SINH TỰ SUY NGHĨ

Tư duy sáng tạo không thể được yêu cầu, mà chỉ có thể được tạo điều kiện để phát triển. Trong phương pháp dạy học truyền thống, sự im lặng của lớp học thường được lấp đầy ngay. Nhưng trong thiết kế các tiết học kỹ năng sống, khoảng lặng sau một câu hỏi mở được xem là một phần quan trọng của quá trình học tập – đó là thời điểm học sinh đang tự định vị bản thân trước một vấn đề chưa có câu trả lời sẵn.

Khi được đặt vào môi trường học tập như vậy một cách thường xuyên và nhất quán, học sinh dần chuyển từ trạng thái chờ được hướng dẫn sang chủ động đặt câu hỏi và nêu vấn đề – đây là dấu hiệu cho thấy năng lực tư duy sáng tạo đang được hình thành từ chính nội lực của học sinh.

Tư duy sáng tạo không bắt đầu khi học sinh có câu trả lời đúng, mà bắt đầu khi các em biết đặt ra những câu hỏi mà chính mình chưa có lời giải

THIẾT KẾ TIẾT HỌC – TRẢI NGHIỆM ĐƯỢC DẪN DẮT QUA BA GIAI ĐOẠN

Tư duy sáng tạo trong lớp học không hình thành một cách ngẫu nhiên, mà được tạo điều kiện thông qua một cấu trúc tiết học rõ ràng – không nhằm kiểm soát học sinh, mà để dẫn dắt các em đi qua một hành trình tư duy có chiều sâu. Một tiết học kỹ năng sống thường được thiết kế theo ba giai đoạn:

– Kích hoạt suy nghĩ – học sinh được đặt vào một tình huống gần gũi với đời sống học đường, đủ mở để không có một cách xử lý duy nhất.

– Mở rộng góc nhìn – thông qua thảo luận nhóm và phân tích tình huống, học sinh được tiếp cận nhiều góc nhìn khác nhau và tự đánh giá từng phương án, thay vì lựa chọn theo số đông.

– Kết nối với bản thân – tiết học khép lại bằng một câu hỏi mang tính cá nhân, giúp học sinh tự nhận ra điều có ý nghĩa với mình và mong muốn vận dụng vào cuộc sống.

Chính trình tự ba giai đoạn này – không chỉ riêng nội dung của từng hoạt động – là yếu tố tạo nên chiều sâu giáo dục của mỗi tiết học.

GIÁ TRỊ CÒN LẠI SAU MỖI TIẾT HỌC

Giá trị của một tiết học kỹ năng sống không được đo lường bằng số lượng ý tưởng học sinh đưa ra, mà ở việc sau khi tiết học kết thúc, học sinh tin tưởng hơn vào khả năng suy nghĩ của bản thân so với trước khi bước vào lớp.

Đó cũng là định hướng của chương trình tại Trường THPT Dương Văn Thì: không đào tạo học sinh trở thành những cá nhân sáng tạo theo một khuôn mẫu nhất định, mà giúp từng em tìm thấy cách tư duy của riêng mình, tin tưởng vào nó và từng bước vận dụng vào thực tế.

Khi học sinh bắt đầu tin rằng cách mình suy nghĩ là điều có giá trị, đó chính là thời điểm khởi đầu cho một sự thay đổi bền vững trong nhận thức và sự tự tin của các em.

CÙNG KIẾN TẠO MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TÍCH CỰC

Học viện METTASOUL triển khai chương trình Giáo dục kỹ năng sống và Tham vấn tâm lý học đường phối hợp cùng nhà trường – từ thiết kế chương trình phù hợp theo lứa tuổi, đào tạo đội ngũ giáo viên đến đồng hành xuyên suốt quá trình triển khai.

Chúng tôi tin rằng một môi trường giáo dục tích cực không chỉ giúp học sinh học tốt hơn, mà còn giúp các em được an toàn để trải nghiệm, được thấu hiểu để phát triển và trưởng thành thông qua chính những điều gần gũi nhất trong cuộc sống học đường mỗi ngày.

Học viện METTASOUL – Viện Tâm lý SUNNYCARE

Quý nhà trường và đối tác vui lòng liên hệ trao đổi: Zalo 033 633 7968